راتاتویی؛ بیانیه‌ای برای تطهیر چهره‌ی موش کثیف یهود و اثبات سیطره‌ی او بر جهان | پویا نقد

راتاتویی؛ بیانیه‌ای برای تطهیر چهره‌ی موش کثیف یهود و اثبات سیطره‌ی او بر جهان

مقدمه:
درباره‌ی عنوان پویانمایی:
همانطور که از نام پویانمایی نیز پیداست ظاهرا قرار است مخاطب نظاره‌گر داستانی درباره‌ی آشپزی و پخت غذاهای فرانسوی باشد؛ اما آیا این تمام حقیقت است؟!

1-ratatuille poster

راتاتویی غذایی فرانسوی است که با سبزیجات طبخ می‌شود و ریشه‌ی آن به شهر نیس فرانسه بازمی‌گردد.

2-French Ratatouille Recipe

یکی از نکات ظریف و جالب در انتخاب نام پویانمایی وجه تسمیه‌ی واژه‌ی rat به معنی موش که نقش اول فیلم را برعهده دارد با عنوان فیلم ratatouille است. در واقع سه حرف اول عنوان انیمیشن دربردارنده‌ی نوع شخصیت اول (موشی به نام رمی) انیمیشن است. انطباق عنوان و شخصت داستان علل حائز اهمیتی دارند که در مشروح نقد بدان‌ها اشاره خواهد شد.
درباره‌ی پویانمایی و سازندگان آن:
ایده‌ی داستان راتاتویی را چهره‌ی نه چندان شناخته شده‌ی عرصه‌ی سینما جان پینکاوا در سال 2001 مطرح کرد.

3-Jan Pinkava

پینکاوا هسته‌ی اصلی داستان و کاراکترها را طراحی و تنظیم نمود اما هیچگاه رسماً به عنوان کارگردان فیلم نامی از او برده نشد. در سال 2005 بود که مدیریت پیکسار براد بیرد را به عنوان کارگردان جایگزین پینکاوا کرد. بیرد نیز با ایجاد تغییراتی در داستان و رفع نقایص و مشکلات موجود در آن به بازنویسی قصه پرداخت.

4-brad bird

براد بیرد که پیش از این اثر ، توانسته بود با شگفت انگیزان جایزه اسکار بهترین انیمیشن را از آن خود کند، باری دیگر مایکل جاکینو را به عنوان آهنگساز راتاتویی با خود همراه ساخت.

5-Michael Giacchino

جاکینو در ژانر کلاسیکال به آهنگسازی اثر پرداخت و همچون کار قبلی‌اش در شگفت انگیزان توانست به چندین جایزه مهم از جشنواره‌های مختلف دست پیدا کند.
والت دیزنی و پیکسار برای ساخت راتاتویی بودجه‌ای 150 میلیون دلاری اختصاص دادند. این پویانمایی در سال 2007 به اکران عمومی رسید و توانست به فروشی قریب به 624 میلیون دلار در سراسر جهان دست پیدا کند.

6-pixar and disney

نقد و بررسی پویانمایی:
ابتدای داستان با تعریف از سرآشپز معروف فرانسه لوسیو گوستیو و رستوران معروفش آغاز می‌شود اما از همان ابتدا آنتون اگو منتقد سرشناس آشپزی در قاب تلویزیون ظاهر شده و طی مصاحبه ای به مخالفت با ایده‌ی گوستیو که بر جلد کتابش نقش بسته است، می‌پردازد.

گوستیو روی جلد کتابش این جمله را نوشته است: «هر کسی می‌تواند آشپزی کند.»

این جمله سرآغاز داستانی می‌شود که در آن رمی، موشی نابغه، آرزوپرداز و ایده‌آل‌گرا به عنوان کاراکتر اصلی فیلم پیش روی نظاره‌گران جهانی فیلم ظاهر شده و به ایفای نقش می‌پردازد.

9-remy
رمی جمله‌ی معروف سرآشپز گوستیو را سرلوحه کارهایش قرار داده و با استفاده از نبوغ ذاتی و حس چشایی قوی‌اش تلاش می‌کند آشپزی کردن را بیاموزد و بهترین آشپز جهان شود.
این موش انتروپومورفیک بر خلاف سایر همنوعانش همچون انسان‌ها به مطالعه‌ی کتاب آشپزی می‌پردازد، به تماشای تلویزیون به ویژه برنامه‌های آشپزی گوستیو می‌نشیند، آشپزی می‌کند و تحت شرایطی خاص به انسان‌ها یاری می‌رساند. او حتی خطاب به دوستان موشش از جملات مذهبی استفاده می‌کند. «نزدیک بودن به خدا یعنی پاکی» جمله است که رمی به یکی از موش‌ها می‌گوید اما دریغ که موش‌ها توان درک سخنان او را ندارند. رمی از اینکه خانواده و همنوعانش توانایی‌هایش را درک نمی‌کنند ناراحت و غمزده است اما سعی می‌کند با این موضوع کنار بیاید.
رمی بیش از اینکه یک موش باشد انسانی است که لباس موش‌ها را به تن کرده است! شاید تصور این موضوع اندکی دشوار باشد اما گویا روح سرآشپز گوستیو در کالبد او حلول کرده و هوش و استعداد انسانی به او عطا کرده است! حلول روح مردگان پس از مرگ در کالبد انسان‌های دیگر، گیاهان، حیوانات و حتی اشیا از جمله موضوعات مهم و قابل توجه در مکاتب و نحله‌های فکری شرقی مانند هندوئیسم و بودیسم و حتی کابالائیسم است. در تناسخ یا وازایش، پس از مرگ بایولوژیکی، روح زندگی تازه‌ای را در بدنی جدید آغاز می‌کند.

10-reincarnation

تناسخ از منظر اسلام مردود است و در تعارض جدی با اصل معاد قرار دارد. قرآن در این باره می فرماید:
«چون یکیشان را مرگ فرا رسد گوید: پروردگارا، فرمان ده مرا به دنیا باز گردانند، شاید کارهای نیکی را که در گذشته ترک کرده بودم،(در حیات آینده) انجام دهم ،( پاسخ داده می شود): هرگز، این سخنی است (بی اساس) که گوینده خود می گوید (و به آن ترتیب اثر داده نمی شود) و از پی (مرگ) اینان عالم برزخ است تا روزی که قیامت فرا رسد و از قبرها بر انگیخته شوند.» (سوره‌ی مبارکه‌ی مومنون آیات 99 و 100)

تلاقی انتروپورفیسم فلسفی با اصل تناسخ از موش به ما هو موش انسانی پدید آورده که مخاطب از او درس زندگی کردن می‌آموزد. در انتروپومورفیزم یا بشردیسی، صفات، خصلت‌ها، ویژگی‌ها، رفتارها و کردارهای انسانی به خدایان (در اسطوره‌پردازی و شمن‌گرایی)، حیوانات، گیاهان، اشیاء و حتی تکنولوژی منتسب می‌شوند. استفاده از این ایدئولوژی در برخی داستان‌ها قدمتی چندهزار ساله دارد. نفوذ بشر‌دیسی در ادبیات داستانی و نمایشی به قدری گسترش یافته که حذف آن لطماتی جدی به ابعاد مفهومی آثار حامی این تفکر وارد می‌کند.

11-anthropomorphism

رمی به همراه برادرش برای پیدا کردن زعفران وارد خانه‌ی پیرزنی می‌شوند که در سقف آن موش‌ها برای خود خانه سازی کرده‌اند. رمی و امیل مشغول انجام عملیات هستند که ناگهان پیرزن متوجه حضور آن‌ها شده و بی درنگ با اسلحه‌اش به سوی آن‌ها شلیک می‌کند. بیشتر تیرها به سقف خانه می‌خورند و سقف خانه فرومی‌ریزد. به دنبال این اتفاق موش‌ها که در سقف خانه لانه کرده بودند، به سرعت از محل گریخته و به آب می‌زنند. رمی که به مطالعه علاقه‌ی زیادی دارد کتاب آشپزی گوستیو را با خود برمی دارد و به آب می‌زند. اما به دلیل شلیک‌های پی در پی پیرزن راه رمی و خانواده‌اش از هم جدا می‌شود. هر چند جدایی از خانواده برای او سخت می‌آید اما سودای سرآشپز شدن کورسوی امید را در دلش روشن نگاه می‌دارد و پیمودن ادامه راه را هموار می‌سازد. روح سرآشپز فقید گوستیو، که در جسم او حلول کرده در شرایط سخت بر او ظاهر شده و یاریش می‌رساند.

12-remy and gusteau

دور شدن از هم نوعان و قوانینی که آن‌ها برای اجتماع خود ساخته‌اند و اکنون به سنت تبدیل شده است، به سکوی پرتاب رمی مبدل می‌شود. رمی هر چند ابتدا به خاطر دور افتادن از خانواده نگران و دلخور است اما این دور افتادگی از سنت‌هایی که بین جهان انسان‌ها و موش‌ها دیواری بلند ایجاد کرده است موانع صیرورت او را کنار زده و نقطه‌ی عطفی در زندگی او به شمار می‌آید. رمی به عنوان یک موش دست به سنت‌شکنی زده و تلاش می‌کند سرنوشتش را به زندگی با انسان‌ها گره بزند. او تابوی ارتباط با انسان‌ها که دشمن خونی موش‌ها خوانده می‌شوند را می‌شکند و فارغ از سنت‌ها و خصومت‌ها، دست دوستی به سوی آن‌ها دراز می‌کند. حال با این توصیف اگر رمی موش به ما هو موش می‌بود هرگز به چنین مرتبه‌ای دست پیدا می‌کرد؟
رمی یک انسان موش نماست که می‌تواند حلقه‌ی مفقوده‌ی ارتباط جهان انسان‌ها با موش‌ها شود در غیر این صورت او همان موش کثیف، آلوده و چندش آور خوانده و از جامعه انسان‌ها رانده می‌شد. موش بودن یا نبودن ، انسان بودن یا نبودن مساله این است … پرسشی فلسفی که مبحث داغ محافل اگزیستنسیالیستی است. خیلی مهم نیست ماهیت رمی چیست این مهم است که او وجود دارد. رمی در جامعه‌ی انسان‌ها پذیرفته می‌شود چون او صیرورت و شدنی انسانی را طی می‌کند. از این روست که وجود رمی بر ماهیتش مقدم است همانگونه که اگزیستنسیالیست‌ها وجود را بر ماهیت مقدم می‌شمارند. رمی وجود دارد نه بدین خاطر که یک موش است و رفتارهای موشی از خود بروز می‌دهد بلکه به این علت که او می‌خواهد انسان باشد و انسان شود. رمی با اختیار انتخاب می‌کند که انسان باشد در حالی که او ماهیتا یک موش است. رمی انسان می‌شود چون از هوش و ذکاوت انسانی برخوردار است …
لینگوینی کاراکتر انسان نمای! فیلم که هیچ استعدادی در آشپزی ندارد به علت داشتن نسبت خانوادگی با آقای گوستیو سرآشپز معروف، در رستوران گوستیو که چندی پیش بدرود حیات گفته است، استخدام می‌شود.

13-Linguini

لینگوینی مادرش را از دست داده و مجبور است برای امرار معاش و گذران زندگی به جمع آوری زباله‌های رستوران مشغول باشد. او در حین انجام وظیفه، با بی موالاتی تمام ظرف سوپ را واژگون می‌کند. لینگوینی گمان می‌کند با مخلوط کردن مواد مختلف می‌تواند سوپ را به حالت اولش بازگرداند اما حاصل تلاشش چیزی جز آش شوربای تند بد مزه نیست !! قهرمان فیلم ، موش نابغه با دور دیدن چشم آشپزها و لینگوینی بی دست و پا از آن آش شوربا، سوپی خوش طعم و بو پدید می‌آورد و لینگوینی را شگفت زده می‌کند. لینگوینی مات و مبهوت به نظاره‌ی آشپزی موش می‌نشیند …

14-remy and making food

سوپ سرو می‌شود و مشتریان رضایت کامل خود را از طعم و بوی آن ابراز می‌کنند. برخلاف زحمات رمی، طبخ سوپ به نام لینگوینی ثبت می‌شود.
سرآشپز کوتاه قد و جدید رستوران 4 ستاره‌ی گوستیو که از همان ابتدا با استخدام لینگوینی مخالف بود مجبور می‌شود به خواسته سایر آشپزها تن در دهد و اجازه‌ی طبخ دوباره‌ی سوپ را به او بدهد. اما چگونه کسی که تاکنون هیچ تجربه‌ای از آشپزی نداشته می‌تواند از پس این امتحان، موفق و سربلند بیرون آید؟
لینگوینی مجبور می‌شود با موش تبانی کند. در این تبانی و همکاری مخفی، قرار بر این می‌شود که موش ذهن باشد و لینگوینی اعضای بدن. لینگوینی که نامش شباهت زیادی به لینگویستیک و لنگویج (زبان و زبانی) دارد نقش زبان بدن موش را بازی می‌کند. ابتدا دوئالیسم ذهن و بدن هماهنگی چندانی با هم ندارند و رمی و لینگوینی نمی‌توانند با یکدیگر اتفاق نظر داشته باشند اما در ادامه با تمرین‌های زیاد ارتباط بین رمی به عنوان ذهن و لینگوینی به عنوان بدن تقویت شده و هماهنگی و هارمونی بیشتری با هم پیدا می‌کنند.

15-remy and linguini

در پس مبحث دوئالیسم ذهن و بدن، مقوله‌ی مهمی که نشان از عمق استراتژیک سازندگان اثر دارد، پدیدار می‌شود. در واقع دوگانه‌ی (دوئالیسم) ذهن-بدن روبنای فلسفی اثر است و برای کشف حقایق باید به عمق استراتژیک در لایه‌های زیرین محتوای اثر رفت.
پیش از این در رابطه با کنترل بدن توسط ذهن صحبت شد. کنشگر و عامل تحریک اعضای بدن لینگوینی، موشی به نام رمی است. رمی با ذکاوت انسانی خود به راحتی بر ماشین بدن لینگوینی سوار شده و آن را تحت کنترل خود در می‌آورد. حال جای طرح این پرسش است که از این کنش‌ها و واکنش‌ها، فرماندهی‌ها و دستورپذیری‌ها قرار است چه برداشتی در مخاطب شکل بگیرد و سازندگان اثر به دنبال القای چه مفاهیمی هستند؟ چرا موشی باید بر کرسی ذهن لینگوینی تکیه بزند و ماشین بدن او را به حرکت در آورد؟ کجای این موضوع با مباحث کلان سیاسی و عمق استراتژیک سازندگان اثر انطباق دارد؟
آن‌جایی که سخن از قدرت و کنترل به میان می آید. رمی (موش نقش اول قصه) حتی زمانی که لینگوینی در خواب خوش است، با سوار شدن بر ماشین بدن او، آن را تحت کنترل خود درآورده و به مدیریت بدن می‌پردازد. با چنین پیشینه‌ی ذهنی می‌توان چنین ادعا کرد که موش نماد تفکرات، نحله‌ها و جریانات پرقدرت سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و … است که با سوار شدن بر ماشین قدرت هدایت و مدیریت حکومتی را برعهده می‌گیرند و لینگوینی نماد توده‌های مردمی و تفکرات و حاکمان ضعیفی است که تحت سیطره و هژمونی قدرت بالادستی خود بالاجبار فرمانبری می‌کنند و با سپردن افسار خود به دست آن‌ها، ضعف خود و قوی ‌بودن طرف مقابل را به اثبات می‌رسانند. بدن نمادی بایولوژیک از سیستم‌های حکومتی است و ذهنِ کنترل کننده‌ی آن بدن، حاکمیت سیستم را بر عهده دارد؛ اما دقیقاً هدف و منظور پویانمایی راتاتویی از این نمایش چیست و به طور مشخص قصد معرفی کدام ارباب و رعیت‌ها را دارد؟ در انیمیشن راتاتویی قرار است کدام تفکرات، جریانات و نحله‌ها فکری به عنوان هدایتگر و کنترل کننده‌ی حکومت‌ها و حتی جهان معرفی شوند؟
برای پاسخ به این پرسش نیم نگاهی به تاریخ و عبرت آموزی از آن راهگشاست.
موش در فرهنگ مردم اروپا نماد پلشتی، خسیسی، حرص، مخفی کاری، آفت و… است. به سبب مشکلاتی که یهود برای مردم اروپا به وجود آورده بودند، اروپاییان یهودیان را با نماد موش توصیف می‌کردند و صفات موش را به آن‌ها نسبت می‌دادند.

16-jews as mouse

رفتار یهودیان در جامعه‌ی اروپا، نقش آن‌ها در گسترش ربا و آسیب‌های اقتصادی، حرص آن‌ها در مال اندوزی، خسّت در کمک به دیگران و دیگر رفتارهای مشمئزکننده‌ی آن‌ها باعث نفرت و انزجار مردم اروپا از آن‌ها گردید. یهودیان برای این که بتوانند ذهنیت نمادین مردم اروپا را نسبت به خود تغییر دهند، دست به تراشیدن شخصیت‌های داستانی و قصه‌هایی زدند تا چهره‌ای ستم کشیده و مظلوم از خود نشان دهند (در حالی که حقیقت چیز دیگری می‌گوید). جریان یهودیان صهیونیست برای تغییر ذهنیت مردم سعی کردند ذهنیت آن‌ها را نسبت به نماد یهود که موش بود، تغییر دهند تا از این زاویه چهره‌ی مخدوش و منفی یهود که به شکل موش در ذهن مردم نقش بسته بود را مثبت جلوه دهند.
در این راستا آرت اسپیگلمن نقشی مهم را ایفا کرد.

آرت اسپیگلمن در رمان گرافیکی‌اش «ماوس» به تصویرسازی مصاحبه با پدرش که از یهودیان لهستان و بازماندگان هولوکاست بوده (که اساس آن زیر سوال است)، پرداخته است.

18-Maus

در این کتاب اسپیگلمن از تکنیک‌های پست مدرنی استفاده کرده که در آن نژادهای انسانی با گونه‌های حیوانی توصیف شده‌اند. در رمان ماوس یهودیان به شکل موش، آلمان‌ها به شکل گربه و غیریهودیان لهستانی به شکل خوک‌هایی تصویر شده‌اند. مواد اولیه رمان اسپیگلمن را تجربیات (!) پدرش درباره هولوکاست شکل می‌دهد. علی رغم بایکوت شدید مخالفان هولوکاست در اروپا و امریکا، این اثر که به تأیید هولوکاست و مخالفت با جریانات ضد سامی‌گری و ضد صهیونیستی می‌پردازد، موفق به کسب چندین جایزه از جشنواره‌های مختلف از جمله جایزه‌ی پولیتزار در سال 1992 و کمیته‌ی یهودیان امریکا در سال 1987 شده است. اسپیگلمن در 2011 نیز از اثر جدیدش متاماوس که ادامه‌ی ماوس است، رونمایی کرد. این اثر اسپیگلمن نیز همچون ماوس، برنده‌ی چندین جایزه از جمله، جایزه کتاب ملی یهودیان و جایزه ایسنر شد.

19-metamaus

آرت اسپیگلمن در رمان گرافیکی معروفش ماوس به توصیف شرح حال یهود در اروپا به ویژه دوران حاکمیت نازی‌ها بر بخش‌هایی از اروپا می‌پردازد. در ماوس یهودیان به شکل موش و نازی‌ها و طرفداران آن‌ها به شکل گربه تصویر شده‌اند. در این رمان چهره‌ای مثبت، زجرکشیده، مظلوم و قابل ترحم از یهودیان ترسیم می‌شود. در حالی که آلمان‌ها و نازی‌ها با چهره‌هایی منفی، بی رحم و خونخوار توصیف می‌شوند که در صدد نابودی یهودیان و رقم زدن هولوکاست هستند.

20-emam-khamenei

در انیمیشن راتاتویی از همین استراتژی برای تطهیر چهره‌ی یهود استفاده شده است. رمی شخصیت نقش اول داستان موشی است که از ترس مرگ و نابودی به همراه خانواده‌اش خانه‌ی پیرزن را ترک می‌گوید اما در میانه راه از آن‌ها دور می‌افتد و در ادامه با نفوذ به رستوران گوستیو نظر لینگوینی را به خود جلب می‌کند. رمی با مهارت‌ها و نبوغ سرشارش موفق می‌شود نظر انسان‌ها به موش‌ها را تغییر دهد و محبوبیت خاصی به چهره‌ی آن‌ها ببخشد. او پا را فراتر می‌گذارد و موفق می‌شود با مدیریت و کنترل لینگوینی برتری ذهنی خود را به رخ ادمیان بکشد. کنترل بدن لینگوینی و مدیریت او تداعی کننده‌ی کنترل و مدیریت حکومت‌های غربی است که رمی به عنوان نماد یهود از پس آن برمی‌آید.

21-jewish control world

با مروری بر تاریخ طرح ریزی استراتژیک یهود نقاط تاریک بیشتری از این موضوع روشن می‌شوند. یهود در طول تاریخ همواره تلاش کرده است با نفوذ به دربار و مناصب مختلف قدرت‌های جهانی به حفظ و بقای خود بپردازد و با به دست گرفتن نبض قدرت، بر معادلات جهانی تأثیر بگذارد. یکی از نمونه‌های بارز و برجسته‌ی حیات انگلی یهود، نفوذ استر و مردخای به دربار خشایارشا بوده است که در کتاب مقدس یهود اشاراتی به آن شده است. در همین راستا در سال 2006 فیلمی با عنوان «یک شب با پادشاه» اکران شد که روایتگر داستان نفوذ استر و عمویش مردخای به دربار خشایارشا است.

22-one night with the king

در عصر کنونی نفوذ و تأثیر جریانات یهودی صهیونیست بر تصمیم سازی ها و تصمیم گیری‌های حکومت‌های مطرح غربی بیش از پیش برای افکار عمومی جهان آشکار شده است.

23

روزها و شب‌ها سپری می‌شوند و محبوبیت لینگوینی به لطف کمک‌های رمی افزایش می‌یابد. یکی از شب‌ها که رمی در حال خوردن غذا است با شنیدن صدای خش خش کاغذ به سمت منبع صدا می‌رود. ناگهان موشی از کناره بیرون می‌جهد. او امیل برادر رمی است …
حال زمان آن فرا می‌رسد که موش قهرمان قصه به ملاقات خانواده‌اش برود.
پس از ملاقات با دوستان و خانواده رمی اندکی با برادر و پدرش از هدفش سخن می‌گوید. او تصمیم گرفته آشپزی معروف شود؛ اما یکی از ملزومات مهم آشپزی، انسان بودن است. به همین خاطر مجبور است بخشی از عمرش را در آشپزخانه کنار لینگوینی و سایر انسان‌ها بگذراند و هر از گاهی نیز به خانواده‌اش سر بزند.
رمی که پیش از این توانسته بود در آشپزخانه نفوذ کند شرایطی را فراهم می‌آورد تا موش‌های دیگر نیز بتوانند از مواد غذایی تازه‌ی موجود در آنجا استفاده کنند. یکی از شب‌ها لینگوینی متوجه این موضوع می‌شود و به شدت رمی را مورد مواخذه قرار می‌دهد و او و خانواده‌اش را از آن‌جا بیرون می‌کند.
سرآشپز اخراج شده که ضربه‌ی سختی از لینگوینی خورده برای انتقام جویی از او، با فریب کاری رمی را در قفسی حبس می‌کند.

24-remy in cage

اما پدر و برادرش به کمک او شتافته و نجاتش می‌دهند. رمی پس از آزادی قصد دارد وارد رستوران شود که با حمله‌ی بی درنگ آشپزها مواجه می‌شود اما لینگوینی که وابستگی شدیدی به موش قهرمان قصه پیدا کرده خود را سپر کرده و از رمی محافظت می‌کند. لینگوینی مجبور می‌شود واقعیت‌ها را برای آشپزها بازگو کند ولی همگی آن‌ها با شنیدن واقعیت رستوران را ترک می‌کنند.
پدر رمی که تحت تأثیر حرکت لینگوینی و فرزندش قرار گرفته تغییر موضع داده و به کمک آن‌ها می‌شتابد. او دیگر ضرورتی نمی‌بیند که فرزندش تابع سنت‌ها باشد و از انسان‌ها دوری گزیند. این اتفاق زمینه را برای حضور موش‌ها در آشپزخانه و میان انسان‌ها فراهم می‌کند. موش‌ها با مدیریت رمی به طبخ غذا مشغول و کولت (معشوقه‌ی لینگوینی) نیز در ادامه به آن‌ها ملحق می‌شود.

25-Colette

آنتون اگو منتقد سرسخت رستوران گوتسیو منتظر است تا غذای دستپخت سرآشپز را امتحان کند. غذا آماده و روی میز اگو قرار داده می‌شود. راتاتویی نام غذایی است که توسط رمی برای این منتقد آشپزی طبخ شده است. اگو با قرار دادن مقداری راتاتویی در دهانش به دوران کودکی‌اش زمانی که مادرش برای او این غذای سنتی فرانسوی را می‌پخت، بازمی گردد.
آنتون اگو با مشاهده رمی به عنوان آشپز در حیرت فرو می‌رود. او در نقد خود با تغییر موضعی اساسی بر نظر گوتسیو که «هر کسی می‌تواند آشپزی کند» صحه می‌گذارد. آنتون اگو که پیش از این باعث مرگ مراد رمی شده بود این بار در برابر توانانایی های شاگرد گوتسیو سر تعظیم فرود می‌آورد و به تعریف و تمجید از موش یهود می‌پردازد.
نتیجه‌گیری:
راتاتویی به دنبال این نیست که صرفا آشپزی حرفه‌ای فرانسوی را به رخ مخاطبان خود بکشاند بلکه راتاتویی در کنار غذا بودن ایده ای است که موش را به انسان تبدیل می کند و شدنی اگزیستنسیالیستی به بار می‌آورد. رمی ظاهرا یک موش بیشتر نیست اما در بطن خود یک انسان است. او نه هر نوع انسانی بلکه بشری است که صورتش نماد یهود است و سیرتش جهان بینی و برنامه‌ی یهود را دنبال می کند. نماد موش را اروپاییان بر یهود نهادند. با این حال یهود از پای ننشست و در تلاشی گسترده به قبح‌زدایی از چهره‌ی موش پرداخت! رمی راتاتویی نیز در پی قبح‌زدایی و تطهیر چهره‌ی یهود است. او پس از جدایی از خانواده به رستوران گوستیو مراد خویش می‌رود تا ضمن اثبات انسانیتش (!) قدرت خویش را علی‌رغم جثه‌ی کوچکش (که یادآور در اقلیت بودن یهود است) به رخ انسان‌ها بکشاند. رمی همچون اجداد یهودیش (!) راه بقا را در نفوذ و متصل شدن به قدرت برتر می‌یابد و به لینگوینی ملحق می‌شود. او بر اریکه‌ی ذهن لینگوینی تکیه زده و جسم مکانیکی این انسان را به حرکت درمی‌آورد. رمی با این کارش اثبات می‌کند موش نه تنها موجودی کثیف، پلشت و زشت نیست بلکه موجودی دوست‌داشتنی و هوشمند است که قادر است رستوران گوستیو را مدیریت کند. رمی با زبان بی‌زبانی می‌گوید این یهود است که می‌تواند با هوش و ذکاوت خود به مثابه ذهن عمل کرده و جهان مکانیکی را که نماد آن بدن لینگوینی است به حرکت در ‌آورد. او شرایط را برای حضور خانواده‌اش نیز فراهم می‌آورد و انسان‌ها را که دشمنان دیرینه‌ی موش‌ها بودند به دوست بدل می‌کند.




10 پاسخ به “راتاتویی؛ بیانیه‌ای برای تطهیر چهره‌ی موش کثیف یهود و اثبات سیطره‌ی او بر جهان”

  1. محمدحسین گفت:

    لطفا انیمیشن پرندگان خشمگین را هم نقد کنید

  2. زهرا گفت:

    نقد خوبی بود
    دعوت میکنم از دوستان تا نقد استاد رائفی پور رو در مورد این انیمیشن ببینند.

  3. اميرعلي گفت:

    روح سراشپز گوستيو در موش حلول نكرده!موش گوستيو رو خيلي دوست داره كه با مردنش موش اون رو به عنوان يه شخصيت در ذهنش نگه ميداره.گوستيو يكي از تخيلات موشه كه هيچ ربطي به خود مرحوم! نداره ،اين رو در جايي كه موش ميفهمه لينگويني پسر موشه ميفهميم،اون از گوستيو ميپرسه چرا در اين مورد چيزي نگفته بودي كه گوستيو بهش ميگه من حاصل تخيل توام و چيزي بيشتر از تو نميدونم
    والا ما كه نفهميديم اگزيستاليسم چيميگه؟خب معلومه كه موشي كه كمال گرايي داشته باشه و بتونه با غريزه هاش مبارزه كنه شبيه انسان هاست!نيست؟ موضوع اينه كه چنين موشي اصلا وجود نداره!اين كارتون يه تخيله! داره ميگه اگر وجود داشت اونوقت…
    تعداد افرادي و مخصوصا كودكاني كه در مورد نماد موش بودن بودن يهودي ها چيزي ميدونن با تقريب خوبي صفره!نا خود آگاه هم از چيزي كه در انبارش داره برداشت ميكنه!تا جايي كه من ميدونم يهودي ها برنامه خاصي در مرود اشپزي ندارن!
    دوئاليسم نماد حكومت قدرت ها بر افراد ضعيفه؟خب باشه(باشه ي فعل نه اسم!) كجاي اين كارتون گفته اين كار خوبيه؟ مگه اينطور نيس كه اخرش لينگويني از اين كار حوصله ش سر ميره و موش رو به همه معرفي ميكنه؟
    حالا جدا از اين كه ميشه هر برداشتي از اون دوئاليسم كرد.
    حدودا دو ساعت براي همين چند بند وقت گذاشتم،اميدوارم بخونيد!
    نكته ي بد نقد شما اينه كه اينه كه شما بيشتر به تشريح افكار ميپردازيد تا چگونگي ربط پويا نمايي به اونا مثلا الان شما در يه بند توضيح دادين كه اين موش چطور نماد يه اسم عجيب غريبه بعد سه چهار بند در مورد اون اسم توضيح دادين!

    • مدیر پایگاه گفت:

      1- در رابطه با حلول روح گوستیو در کالبد موش توجه به چند نکته و پرسش ضروریه. حلول روح انسان در کالبد حیوان به مساله ی تناسخ مربوطه. در انیمیشن میبینیم که رمی خیلی راحت و دقیق رستوران گوستیو رو پیدا میکنه. تخیل چطور میتونه اینقدر دقیق آدرس رستوران گوستیو رو در اختیار موش قرار بده؟ گوستیو که به صورت یه تصویر نقاشی بر رمی ظاهر میشه میگه برو بالا. رمی هم میره بالا در حالی که از دیدن پاریس شگفت زده میشه نگاهش به رستوران گوستیو میفته و تازه میفهمه رستوران گوستیو رو پیدا کرده؟ تخیل رمی از کجا میدونست رمی زیر پاریسه و بالای سرش هم رستوران گوستیو قرار داره؟ خود رمی وقتی میاد بالا با تعجب میگه تمام این مدت من زیر شهر پاریس بودم؟ یعنی خودش نمیدونست یه چیزی یا یه کسی بهش اینو القا کرد. رمی وقتی داره با تصویر سر در رستوران گوستیو صحبت می کنه، تصویر گوستیو بهش میگه من تو رو به اینجا هدایت کردم و آوردم! اینها یعنی گوستیو صرفا ساخته ی تخیل رمی نیست یه چیزی فراتر از تخیله و حتی روی اراده ی رمی تاثیر میذاره و شاید بتونیم بگیم گوستیو اراده ی رمی شده. از طرفی فضای داستان بر یه بستر واقعی شکل میگیره. یعنی انسان ها داخل رستوران هستن و انسان ها از غذای رستوران میخورن و جهان تصوری جهان انسان هاست بر خلاف جهان های فانتزی مثل پاندای کونگفوکار یا زوتوپیا. حالا چه اتفاقی میفته که یه موش میاد و سرآشپز میشه؟ موش در واقع یه سمبله که قراره ی ادامه ی راه گوستیو رو بره. در کنار توجه به این مباحث شاید یه نقطه ی گنگ وجود داشته باشه و اون اینه که گوستیو در یه جایی میگه من زاییده تخیل تو هستم (به رمی میگه). با توجه به روند داستان گوستیو نمیتونه صرفا تخیل خود رمی باشه. اگه این رو بپذیریم روند داستان خودش رو نقض میکنه. چون تخیل نمیتونه اینقدر دقیق عالم واقع رو آدرس دهی کنه. پس تخیل رمی در واقع همون تخیل گوستیو است و بهتر بگیم تخیل روح (این روح با روحی که در اسلام مطرح است متفاوته و اینجا فقط برای تقریب به ذهن استفاده میشه) گوستیو هست.
      2- اگزیستنسیالیسم یا اصالت وجود رو نمیتونیم در یه جمله خلاصه کنیم. اما اون بخشیش که بیشتر معطوف به قصه ی این انیمیشن هست اینه که هر کسی هر چیزی میتونه بشه. ماهیت موجود مهم نیست بلکه وجود او اهمیت داره. وجود هم به این معناست که فرد چی هست و میخواهد چه چیز بشود. رمی یک حیوان است اما چون می خواهد آشپز شود، آشپز می شود؛ اما واقعا یه موش میتونه انسان بشه؟ قطعا خیر. شما ممکنه بگید این تخیله. بنده هم پاسخ میدم بله اما در پس این تخیل یه فلسفه وجود داره. در واقع با زبان تخیل مفهومی فلسفی بیان میشه. به این موضوع خود غربی ها هم باور دارن و براش کتاب نوشتن و مستند ساختن. پس در واقع رمی به عنوان یک حیوان میاد و به یه آشپز تبدیل میشه و حتی از آشپزهای حرفه ای که انسان هستند، در سطحی بالاتر قرار میگیره. این مضحکه که بگیم منظور فیلم اینه که در عالم واقع یه حیوان آشپز میشه چون امکان پذیر نیست که حیوان آشپز بشه! اما حرف اینه که رمی در واقع یه انسانه (!) که در صیرورت خودش به آشپز تبدیل میشه. اما چرا موش؟ چرا گربه نه؟ چرا یه حیوون دیگه نه؟ خب موش یه نماده. ممکنه کودکان و نوجوانان ندونن که موش نماد یهوده اما موش در سینمایی هالیوود یه عقبه ای داره. موش یه آرمانی داره، یه قصه ای داره که اون قصه با صدای بلند نمیگه من قصه ی یهودم بلکه آرمان یهود رو به شکلی مخفیانه بیان میکنه و جهان بینی یهود رو القا میکنه. البته به نمونه ای از این نمادگرایی در اثر آرت اسپیگلمن که تو نقد شرح داده شده اومده. یعنی یهود خودش رو با نماد موش نشون میده. حالا ممکنه مخاطب نفهمه که این موش نماد یهوده اما همون موش آرمانی رو دنبال میکنه اعمالی رو انجام میده که مورد علاقه ی یهوده. از طرفی موش میاد و مدیریت آشپزخونه رو (اشپزی کردن) رو بر عهده میگیره همون طور که یهود در همه ی ساحات حکومتی از جمله هالیوود سیطره داره و مدیران استودیوهای مطرح هالیوود همگی یهودین. این موضوع جای بحث عمیق داره …
      3- در دوئالیسم ذهن و بدن و نسبت اون با مساله قدرت و کنترل اون لازمه به این نکته توجه کنیم که حتی پس از اینکه همه متوجه میشن که یه موش راتاتویی رو به خوبی طبخ کرده، موش همچنان سرآشپزه و کسی اون رو از رستوران بیرون نمیکنه. حتی کار تا جایی جلو میره که در انتهای فیلم سردر رستوران مربوطه تندیسی از یک موش سرآشپز نصب شده نه یک انسان. پس همه به سرآشپز بودن یه موش و قدرت آشپزی او باور دارن. پیش از این قصه هم رمی کاملا لینگوئینی رو مدیریت می کنه. خیلی پیچیده نیست قضیه. موش در سمبولیزیم نماد یهوده، بعد این موش از در به دری میاد وارد یه رستوران میشه و با نفوذ در اون مدیریت اونجا رو به دست میگیره.
      4- ما در کنار نقد سعی می کنیم برخی مفاهیم رو هم به مخاطب آموزش بدیم. سبک نقدهایی که در سایت قرار میگیره قدری با نقدهای رایج تفاوت داره. برا همین توضیحات یه مقدار زیاد هستن. البته گاهی ممکنه برخی مطالب برای مخاطب گنگ باشه که ما تلاش می کنیم در بخش نظرات پاسخگو باشیم.

  4. نرگس گفت:

    سلام
    تناسخ از منظر اسلام مردود است و در تعارض جدی با اصل معاد قرار دارد. برای این جمله و ذکر آیه از شما ممنونم چون پاسخ سوالی بود که اخیرا برای من پیش آمده بود .
    می شه لطف کنید به من کتاب یا سایتی رو معرفی کنید که راجع هولوکاست بیشتر توضیح داده باشه .
    به یاد دارم اون اوایل آخر مطالبتون از جمله ی و من الله توفیق استفاده می کردید من این جمله رو نمی بینم یا تو این متن ازش استفاده نشده ( می دونم به بحث چندان مربوط نیست اما این جمله ی شما به من هم سرایت کرده بود و انتهای نوشته هام معمولا دیده می شد 🙂 )

    • مدیر پایگاه گفت:

      علیکم السلام
      به خاطر تاخیر طولانی در پاسخگویی پوزش میخوام.
      در رابطه با هولوکاست بنده چند منبع و سایت رو خدمتتون عرض می کنم:

      کتاب «هولوکاست، دروغ مقدس غرب» که اطلاعات قابل توجهی در رابطه با هولوکاست در اون وجود داره. شما می تونید متن این کتاب رو در لینک های زیر ببینید:

      http://www.porseman.org/showarticle.aspx?id=1271
      http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/5014/43980

      مقاله ی «چرا هولوکاست را «افسانه» می‌خوانیم؟» به همراه تصاویر:
      http://www.mashreghnews.ir/fa/news/201947

      مطالب خوبی در این لینک ها وجود داره. در انتهای هر کدوم از این منابعی که خدمتتون عرض کردم هم منابعی وجود داره که میتونید برای مطالعات تکمیلی از اونها استفاده کنید…

  5. نرگس گفت:

    راستی یه مدت نبودید تقریبا یک مدت بعد از شکست دادن غول کنکور به سایتتون سر زدم اما مثل اینکه سایت دچار مشکل شده بود

    • مدیر پایگاه گفت:

      بله. چند وقت پیش یه حمله به سایت صورت گرفت (که خیلی هم شدید نبود) که رفع شد و بعد از اون هم مشکلاتی برای سایت پیش اومد که سعی کردیم برطرفشون کنیم. الان سایت در شرایط نسبتا مناسبی قرار داره.
      خدا رو شکر که تونستید از شر غول کنکور خلاص بشید. واقعا کنکور یه معضله و تحصیل در دانشگاه ها هم معضلی بزرگ تر. در این راستا ما باید بدونیم مسیر حرکتمون چیه و قراره به کجا بریم. در طی تحصیل حفظ رویکرد انتقادی و مواجهه با تفکرات مختلف خیلی مهمه. اینکه ما درباره ی علومی که تدریس و تعلیم میشن تامل و تعمق و تفکر کنیم مساله ایه که باید همیشه سرلوحه ی کارهامون باشه. از این بحثا بگذریم از خداوند متعال برای شما ارزوی توفیقات بیشتر می کنم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *